السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
564
تفسير الميزان ( فارسي )
اين دو طايفه و يكى ديگر از آن طايفه بجان هم افتادند ، از اوس مردى بنام اوس بن قرظى و از خزرج مردى بنام جبار بن صخر ، رو در روى هم به يكديگر بد و بيراه گفتند . و در نتيجه همه اوسيان و همه خزرجيان پر از خشم شده ، برخاستند كه به جان هم بيفتند . در اين ميان خبر به رسول خدا ص رسيد ، خودش برخاست و به ميان ايشان آمده موعظتشان كرد و بينشان صلح برقرار ساخت ، هر دو طايفه شنيدند و اطاعت كردند و خداى تعالى در باره آن دو نفر يعنى اوس و جبار اين آيه را نازل كرد : « 1 » * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقاً مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ . . . » ) * و در باره شاش بن قيس ، اين آيه را فرستاد : * ( « يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّه . . . » ) * « 2 » و اين روايت خلاصه روايتى است كه الدر المنثور آن را از زيد بن اسلم بطور مفصل نقل كرده و قريب به آن ، از ابن عباس و غيره نقل شده است . و به هر حال آيات مورد بحث با بيانى كه ما كرديم بيشتر انطباق دارد ، تا با آنچه در اين روايت آمده ، و اين براى خواننده روشن است علاوه بر اينكه آيات مورد بحث ، سخن از كفر و ايمان و شهادت يهود و تلاوت آيات خدا بر مؤمنين و امثال اين مطالب دارد ، كه همه آنها با بيان ما مناسبتر است و مؤيد گفتار ما كه گفتيم : « اين آيات متمم آيات قبل است » ، آيه شريفه زير است كه مىفرمايد : « وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمانِكُمْ كُفَّاراً حَسَداً مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ . . . » « 3 » * ( « قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّه . . . » ) * مراد از آيات به قرينه وحدت سياق ، همان حليت طعام قبل از نزول تورات و برگشتن قبله در اسلام به سوى كعبه است . * ( « قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّه . . . » ) * كلمه « صد » به معناى برگرداندن است . و جمله « تبغونها » به معناى « تطلبون السبيل » و كلمه « عوج » به معناى متمايل و نيز به معناى تحريف شده است . مىخواهد بفرمايد : چرا راه خدا را معوج و غير مستقيم مىخواهيد و در جستجوى اين كاريد .
--> ( 1 ) تفسير المنار ج 4 ص 15 - 16 . ( 2 ) تفسير المنار ج 4 ص 15 ط بيروت . ( 3 ) بسيارى از اهل كتاب ، دوست مىدارند ، بتوانند شما را كه ايمان آوردهايد ، از دينتان برگردانند و مثل خودشان كافر سازند . بس كه نسبت به شما حسد دارند . « سوره بقره ، آيه 109 » .